ITDCWSE📚 لیول 2: Intermediate System Administrator - سبق نمبر 5


 

📚 لیول 2: Intermediate System Administrator - سبق نمبر 5

📖 سبق 5: WMIC کمانڈ - Windows Management Instrumentation

مکمل تفصیل کے ساتھ پیش ہے:


🖥️ سبق 5: WMIC کمانڈ - سسٹم مینجمنٹ اور معلومات کا جامع ذریعہ

🎯 کمانڈ کا تعارف

WMIC (Windows Management Instrumentation Command-line) ایک طاقتور کمانڈ لائن انٹرفیس ہے جو سسٹم کی معلومات تک رسائی اور مینجمنٹ کے لیے WMI کا استعمال کرتی ہے۔

نوٹ: WMIC ونڈوز 10/11 میں deprecated ہے، لیکن ابھی تک دستیاب ہے۔ PowerShell کے Get-WmiObject یا Get-CimInstance کو ترجیح دی جانی چاہیے۔

✨ اس سے کیا ممکن ہے؟

  • سسٹم کی مکمل ہارڈویئر معلومات

  • نصب شدہ سافٹ ویئر کی فہرست سازی

  • پراسیسز اور سروسز کا انتظام

  • نیٹ ورک کنفیگریشن معلومات

  • ریموٹ سسٹم مینجمنٹ


🛠️ طریقہ استعمال

بنیادی ساخت:

cmd
wmic [alias] [where clause] [verbs]

اہم aliases:

1. Operating System معلومات:

cmd
wmic os

2. Processor معلومات:

cmd
wmic cpu

3. Memory معلومات:

cmd
wmic memorychip

4. Disk معلومات:

cmd
wmic diskdrive
wmic logicaldisk

5. Process مینجمنٹ:

cmd
wmic process

📋 عملی مثالیں

A. سسٹم معلومات

OS کی تفصیلات:

cmd
wmic os get Caption,Version,SerialNumber,InstallDate

Processor معلومات:

cmd
wmic cpu get Name,NumberOfCores,NumberOfLogicalProcessors,MaxClockSpeed

Memory معلومات:

cmd
wmic memorychip get Capacity,Speed,Manufacturer,PartNumber

Disk معلومات:

cmd
wmic diskdrive get Model,Size,InterfaceType
wmic logicaldisk get Name,Size,FreeSpace

B. سافٹ ویئر مینجمنٹ

انسٹال شدہ پروگرامز:

cmd
wmic product get Name,Version,Vendor,InstallDate

مخصوص پروگرام ڈھونڈنا:

cmd
wmic product where "Name like '%%Microsoft%%'" get Name,Version

پروگرام انسٹال/ان انسٹال:

cmd
wmic product where Name="ProgramName" call Uninstall

C. پراسیس مینجمنٹ

تمام پراسیسز:

cmd
wmic process get ProcessId,Name,ExecutablePath,CommandLine

مخصوص پراسیس:

cmd
wmic process where Name="chrome.exe" get ProcessId,CommandLine

پراسیس ختم کرنا:

cmd
wmic process where ProcessId=1234 call terminate

D. سروسز مینجمنٹ

تمام سروسز:

cmd
wmic service get Name,State,StartMode

سروس شروع/روکنا:

cmd
wmic service where Name="ServiceName" call StartService
wmic service where Name="ServiceName" call StopService

🔍 آؤٹ پٹ کی تشریح

wmic os get آؤٹ پٹ:

text
Caption                                   Version      SerialNumber   InstallDate
Microsoft Windows 11 Pro                  10.0.22000   ABC123-XYZ456  20240101120000.000000+000

wmic cpu get آؤٹ پٹ:

text
Name                                      NumberOfCores  NumberOfLogicalProcessors  MaxClockSpeed
Intel(R) Core(TM) i7-10700K CPU @ 3.80GHz  8              16                         3800

wmic memorychip get آؤٹ پٹ:

text
Capacity    Speed  Manufacturer  PartNumber
8589934592  3200   Samsung       M378A1K43BB2-CTD
8589934592  3200   Samsung       M378A1K43BB2-CTD

wmic logicaldisk get آؤٹ پٹ:

text
Name  Size         FreeSpace
C:    256060514304  125060514304
D:    1000204886016 750204886016

⚠️ ممکنہ مسائل اور حل

مسئلہ 1: "WMIC is deprecated"

وجہ: ونڈوز 10/11 میں deprecated
حل:

  • PowerShell استعمال کریں:

powershell
Get-WmiObject Win32_OperatingSystem | Select Caption,Version
Get-CimInstance Win32_Processor | Select Name,NumberOfCores

مسئلہ 2: "Access is denied"

وجہ: Administrator rights کی ضرورت
حل:

  • Command Prompt کو "Run as administrator" کھولیں

مسئلہ 3: "Invalid query"

وجہ: غلط syntax
حل:

cmd
# سادہ queries سے شروع کریں
wmic os list brief

💼 عملی استعمال کے منظرنامے

منظرنامہ 1: سسٹم انوینٹری

cmd
# مکمل سسٹم معلومات
wmic computersystem get Model,Manufacturer,TotalPhysicalMemory
wmic bios get SerialNumber,Version
wnic baseboard get Product,Manufacturer,SerialNumber

منظرنامہ 2: ہارڈویئر ہیلتھ چیک

cmd
# CPU temperature (اگر سپورٹ ہو)
wmic /namespace:\\root\wmi PATH MSAcpi_ThermalZoneTemperature get CurrentTemperature

# Fan speed
wmic /namespace:\\root\wmi PATH Win32_Fan get DesiredSpeed

منظرنامہ 3: سافٹ ویئر آڈٹ

cmd
# تمام انسٹال شدہ پروگرامز
wmic product get Name,Version,InstallDate > installed_software.txt

# vulnerability check
wmic product where "Version < '2.0'" get Name,Version

منظرنامہ 4: ریموٹ مینجمنٹ

cmd
# ریموٹ سسٹم سے معلومات
wmic /node:"192.168.1.100" /user:"administrator" /password:"password" os get Caption

🔧 advanced استعمال

خودکار رپورٹنگ:

batch
@echo off
echo System Inventory Report > report.txt
echo ====================== >> report.txt
wmic computersystem get Model,Manufacturer >> report.txt
echo. >> report.txt
wmic cpu get Name,MaxClockSpeed >> report.txt
echo. >> report.txt
wmic memorychip get Capacity,Manufacturer >> report.txt

پراسیس مانیٹرنگ:

cmd
# high CPU usage والے پراسیسز
wmic process where "PercentProcessorTime > 80" get Name,ProcessId,PercentProcessorTime

ایونٹ لاگ queries:

cmd
# سسٹم ایونٹس
wmic ntevent where "EventCode=6005" get Message,TimeGenerated

WMI classes کی فہرست:

cmd
# تمام available classes
wmic /namespace:\\root\cimv2 path __CLASS get __CLASS

📝 اسائنمنٹ

عملی کام:

  1. wmic os get Caption,Version,SerialNumber چلائیں

  2. wmic cpu get Name,NumberOfCores,MaxClockSpeed چلائیں

  3. wmic memorychip get Capacity,Speed چلائیں

  4. wmic logicaldisk get Name,Size,FreeSpace چلائیں

سوالات:

  1. WMIC اور systeminfo میں کیا فرق ہے؟

  2. WMI کیا ہے اور یہ کیوں اہم ہے؟

  3. deprecated WMIC کے متبادل کیا ہیں؟

  4. ریموٹ سسٹم کی معلومات کیسے حاصل کریں گے؟

مشق:

  1. اپنے سسٹم کی مکمل ہارڈویئر رپورٹ تیار کریں

  2. انسٹال شدہ سافٹ ویئر کی CSV فائل بنائیں

  3. high memory usage والے پراسیسز ڈھونڈیں


💡 بہترین مشقیں

  • production systems میں PowerShell alternatives استعمال کریں

  • complex queries کو فائل میں محفوظ کریں

  • ریموٹ access کے لیے secure credentials استعمال کریں

  • regular inventory reports generate کریں


⚠️ اہم انتباہات

Deprecation نوٹ:

  • WMIC ونڈوز 10/11 میں deprecated ہے

  • PowerShell کو ترجیح دیں:

    • Get-WmiObject (Windows PowerShell)

    • Get-CimInstance (PowerShell Core)

سیکورٹی غورطلبیاں:

  • ریموٹ WMI access محفوظ کریں

  • credentials secure طریقے سے manage کریں

  • unnecessary WMI access بند کریں


🔗 PowerShell alternatives

OS معلومات:

powershell
Get-WmiObject Win32_OperatingSystem | Select Caption,Version,SerialNumber

CPU معلومات:

powershell
Get-CimInstance Win32_Processor | Select Name,NumberOfCores,MaxClockSpeed

Memory معلومات:

powershell
Get-WmiObject Win32_PhysicalMemory | Select Capacity,Speed,Manufacturer

Disk معلومات:

powershell
Get-WmiObject Win32_LogicalDisk | Select DeviceID,Size,FreeSpace

اگلا سبق: لیول 2 کا حتمی اسائنمنٹ اور امتحان

کوئی تبصرے نہیں:

ایک تبصرہ شائع کریں